Sources : Nhan Dan, 26/05/2009
ND -Châu Phi là châu lục đứng thứ hai thế giới về dân số, sau châu Á và lớn thứba thế giới, sau châu Á và châu Mỹ, với diện tích hơn 30 triệu km2 và 800 triệu dân sinh sống ở 54 quốc gia. Kể từ khi Tổ chức thống nhất châu Phi (OAU) ra đời ngày 25-5-1963, châu Phi đă có nhiều thay đổi về mọi mặt.
Sau này OAU đổi thành Liên minh châu Phi (AU) nhưng các nước châu Phi vẫn lấy ngày 25-5 hằng năm làm Ngày châu Phi, coi đây là một mốc quan trọng, mở ra trang mới cho các nước châu Phi trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước sau khi giành độc lập. Các nước châu Phi đă tăng cường đoàn kết trên các diễn đàn quốc tế nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, xă hội, tạo điều kiện nâng cao đời sống của nhân dân các dân tộc châu Phi. Châu Phi ngày nay không c̣n chỉ được biết đến như một châu lục của đói nghèo, xung đột mà châu Phi đầy tiềm năng đang vươn lên phát triển, mở rộng quan hệ với các nước trên thế giới, trong đó chú trọng thúc đẩy hợp tác với Việt Nam.
Việt Nam và châu Phi tuy cách xa nhau về địa lư nhưng có nhiều điểm tương đồng về lịch sử và truyền thống. Việt Nam và các nước châu Phi đă phải đấu tranh giành độc lập dân tộc, tiến hành quá tŕnh công nghiệp hóa từ các nước nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu. Trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, nhân dân Việt Nam đă luôn nhận được sự ủng hộ quư báu của nhân dân và chính phủ các nước châu Phi. Hiện Việt Nam có quan hệ ngoại giao với hầu hết các nước châu Phi và hai bên thường xuyên trao đổi các đoàn cấp cao. Việt Nam và châu Phi đang nỗ lực thực hiện các chính sách cải cách, phát triển kinh tế -xă hội, thúc đẩy hơn nữa quá tŕnh công nghiệp hóa, thu hút đầu tư nước ngoài, kết hợp tăng trưởng kinh tế với xóa đói, giảm nghèo... Những điểm tương đồng này là điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác, học hỏi kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau giữa Việt Nam và các nước châu Phi để cùng thúc đẩy tăng trưởng, phát triển và hội nhập quốc tế.Việt Nam và nhiều nước châu Phi đă kư kết các hiệp định, thỏa thuận, bản ghi nhớ về thương mại và đầu tư, thành lập cổng giao tiếp điện tử phục vụ xuất nhập khẩu, thể hiện mong muốn của các bên thúc đẩy mối quan hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Trao đổi thương mại hai chiều giữa Việt Nam với các nước châu Phi đă đạt hơn một tỷ USD. Việt Nam coi châu Phi là thị trường tiềm năng với mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu sang châu Phi đến năm 2010 hơn hai tỷ USD. Các mặt hàng hải sản, đồ gỗ, sản phẩm cơ khí và điện, hàng mỹ nghệ và nông sản của Việt Nam được ưa chuộng tại các nuớc châu Phi như Ai Cập, Ma-rốc, Algeria, Tanzania, Nam Phi.
Nhằm thúc đẩy hợp tác giữa châu Phi và Việt Nam, hàng ngh́n cán bộ và người lao động Việt Nam đă sang học tập, công tác và làm việc tại các nước châu Phi trên các lĩnh vực: y tế, giáo dục, nông nghiệp, xây dựng. Riêng lĩnh vực nông nghiệp, các chuyên gia Việt Nam đă chuyển giao kỹ thuật trồng lúa nước, chăn nuôi gia súc, gia cầm cho nhân dân một số nước châu Phi. Tại Hội nghị đánh giá chín năm hợp tác ba bên giữa Việt Nam, châu Phi và Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực của LHQ (FAO) tại Hà Nội năm 2007, đại diện các nước châu Phi đă đánh giá cao tinh thần hợp tác, kinh nghiệm thực tiễn của chuyên gia Việt Nam. Hiện nay, Việt Nam có khoảng 1.300 lao động tại Libya. Hai bên đang trao đổi việc hợp tác ba bên gồm Việt Nam -Libya và một số nước châu Phi trong lĩnh vực đầu tư, nông nghiệp... Algeria cho biết, có thể mời các công ty xây dựng Việt Nam sang đầu tư, hợp tác làm ăn tại nước này. Angola hiện có khoảng 350 chuyên gia y tế và giáo dục. Cộng đồng người Việt đang làm ăn, buôn bán tại nước này khoảng hơn 4.500 người.
Người tiêu dùng châu Phi ngày càng quen thuộc với gạo Việt Nam và nhu cầu tiêu dùng của khu vực này ngày càng tăng. Thị trường châu Phi tiêu thụ từ 20 -25% sản lượng gạo Việt Nam xuất khẩu hằng năm. Dự báo, châu Phi với khả năng nhập khẩu chín triệu tấn gạo mỗi năm sẽ là thị trường tiềm năng của Việt Nam. Tuy nhiên, việc xuất khẩu gạo của nước ta sang khu vực miền Trung và Tây Phi c̣n gặp những khó khăn. Một trong những nguyên nhân chính là trao đổi thương mại gạo giữa hai bên hầu hết là gián tiếp, phải thông qua các thương nhân quốc tế, chưa có sự tiếp cận trực tiếp giữa doanh nghiệp cung cấp và tiêu thụ, nên t́nh h́nh cung cầu và giá cả thị trường chưa được phản ảnh trung thực, ảnh hưởng lợi ích của người sản xuất, tiêu thụ cũng như của doanh nghiệp. Những nước nhập khẩu gạo lớn nhất ở châu Phi là Nigeria, Senegan, Bờ Biển Ngà, Nam Phi, Ghana, Madagascar... Đây chủ yếu là những nước có dân số đông, lượng tiêu thụ gạo lớn.
Tiềm năng của châu Phi là rất lớn, song các doanh nghiệp Việt Nam và châu Phi chưa khai thác được thế mạnh của hai bên để mở rộng hợp tác. Các doanh nghiệp Việt Nam đă bước đầu có mặt và thâm nhập thị trường châu Phi, song chưa có thông tin đầy đủ về thị trường này để t́m hướng đi thích hợp.
Hồng Cầm