Bảy di sản và di tích ở Algerie đã được UNESCO xếp hạng là di sản văn hoá thế giới
- Tassili Ajjer:
Một phong cảnh huyền diệu có giá trị địa chất quan trọng bao gồm một trong những quần thể hàng động quan trọng nhất thời tiền sử. Hơn 15 000 tranh vẽ và hình khắc cho phép tìm hiểu tại đây ngững thay đổi về khí hậu, sự di cư của động vật và sự tiến hoá của đời sống nhân loại từ 6000 năm trước công nguyên đến những thế kỉ đầu tiên của thời đại ngày nay, ở khu vực tiếp giáp Sahara. Quá trình hình thành địa chất, với những hốc đá hình thành do quá trình xâm thực mang một vẻ đẹp tuyệt vời.
Cách Alger 2000 km, với phong cảnh tuyệt đẹp của Tassili des Ajjer, với một cao nguyên cát kết rộng lớn có vẻ đẹp hùng vĩ, người ta có thể chiêm ngưỡng nơi đây những hẻm vực rộng, những khe lũng chạỵ dài giữa những vách đứng, những rừng đá, những hình vòm rất đẹp do quá trình xói mòn tạo nên..
Ở phía bắc Hoggar, có một trong những khu bảo tàng phong phú nhất trên thế giới về nghệ thuật thời tiền sử. Hàng nghìn tranh vẽ trên vách dá chạy dài hàng trăm km là một đóng góp mới cho kho tàng lịch sử nghệ thuật của nhân loại cũng như cho kho tàng tri thức về các nền văn minh thời tiến sử ở châu Phi.
- Djemila:
Djemila, hay Cuicul, với một khu họp chợ, các đền miếu và nhà thờ, các khải hoàn môn và nhà cửa ở độ cao 900 m, là một thí dụ điển hình về việc xây dựng một khu đô thị theo kiểu La mã tại một địa hình đồi núi.
- Valley of M’ Zab:
Tại thung lũng này vẫn còn nguyên vẹn, xung quanh năm làng có tường bao, một môi trường cư trú truyền thống do người Ibadites tạo nên từ thế kỉ X. Với những trung tâm thiết dụng đơn giản hoàn toàn phù hợp với môi trường, phục vụ cho sinh hoạt cộng đồng, đồng thời vẫn bảo đảm duy trì những cấu trúc quen thuộc, kiến trúc M’Zab là một nguồn cảm hứng cho các nhà quy hoạch đô thị ngày.
- Casbah d'Alger :
Tại một trong những vùng biển đẹp nhất Địa trung hải, nhô cao trên những khu nhà tách biệt, với một cửa hàng Carthage xây dựng từ thế kỉ IV trước công nguyên, Casbah là một thành phố hồi giáo đặc biệt. Như một khu lưu niệm, đồng thời là một di tích lịch sử, ngoài khu thành trì, nơi đây còn có những nhà thờ Hồi giáo cổ, những cung điện kiểu Thổ nhĩ kì với kiến trúc đô thị truyền thống ghi dấu một đời sống xã hội khá phát triển từ lâu đời.
- Kalaâ de Beni Hammad:
Tại một vùng núi có phong cảnh tuyệt đẹp, những phế tích của kinh đô đầu tiên của các thủ lĩnh Hamadites, xây dựng năm 1007 và bị tàn phá năm 1152, gợi lại cho chúng ta một hình ảnh một thành phố Hồi giáo có tường bao. Nhà thờ Hồi giáo ở đây, với một khu cầu nguyện gồm 13 gian, là một trong những nhà thờ lớn nhất tại Angiêri.
- Timgad:
Trên sườn phía bắc của Aurès, Timgad được hoàng đế Trajan xây dựng vào năm 100 sau công nguyên, để làm doanh trại quân đội. Với khu vực nội thành hình vuông và một bình đồ trực giao với các đường phố chạy qua thành phố theo hai phương Bắc – Nam và Đông - Tây vuông góc với nhau, đây là một thí dụ về kiến trúc đô thị vào thời hoàng kim của La mã cổ đại
- Tipasa:
Trên bờ Địa trung hải, Tipasa, trung tâm kinh doanh Carthage, bị La mã chiếm đóng, trở thành cơ sở chiến lược để chiếm lĩnh các vương quốc Mauritani. Khu vực này bao gồm những dấu tích Phenicie, La mã, cổ Cơ đốc et byzantin, ở gần những di tích bản địa như « Kbor ez Roumia », lăng mộ lớn của hoàng gia mauritani thường được mệnh danh là « Mộ nữ tín đồ Cơ đốc».
Sự hồi sinh của nghệ thuật dân gian truyền thống :
Thiên tài sáng tạo dân gian, với những sản phẩm tuyệt diệu gồm các loại đồ dệt, đồ gốm, đồ mỹ nghệ, khắc gỗ, đồ đan lát, ...
Nghệ thuật truyền thống bắt nguồn từ 50 thế kỉ trước và là một bộ phận không tách rời của đời sống từ ngàn xưa dến nay. Đó là tác phẩm sống động của các nam nữ nghệ nhân từ miền núi đến miền đồng bằng, từ Hoggar đến các làng mạc Kabylie hay Aurès.
Thật vậy, những biểu hiện của tâm hồn dân gian bao gồm mọi sản phẩm vật thể và phi vật thể của Angiêri, dù đó là tấm thảm, bài ca, câu tục ngữ, cachs thức nấu ăn hay phong tục tập quán. Di sản phi vật thể có giá trị lớn, được UNESCO quan tâm, đã trở thành đối tượng nghiên cứu từ hàng chục năm nay dối với các nhà chuyên trách và chuyên gia Angiêri.
Các viện bảo tàng quốc gia là nơi lưu giữ nhiều di sản văn hoá hết sức đa dạng và phong phú. Cũng như ở các nước, đó là một ưu thế du lịch cơ bản và là một nguồn thu nhập mới của Angiêri.
a) Nghề thủ công Angiêri :
Nghệ thuật dân gian Angiêri từ hàng dệt đến đồ gốm luôn bắt nguồn từ môi trường gần gũi xung quanh, đồng thời thể hiện tinh thần rộng mở đối với thế giới bên ngoài do vị trí đại lí gần gũi với trung tâm châu Phi, phương Đông và châu Âu. Đây là một thành quả sáng tạo dầy màu sắc, giàu hình ảnh và đa dạng, thể hiện những tài năng lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
b) Thảm và hàng dệt:
Hàng dệt thành thị và nông thôn bao gồm những loại thảm nhiều máu sắc, biểu trưng các vùng khác nhau, và các loại chăn len với những trang trí tinh tế.
Ngoài những loại thảm Tlemcen và M’Zab được dệt trong thời gian gần đây, tác phẩm của nghệ nhân thành thị, bốn loại thảm đặc sắc của Angiêri là thảm Kalaâ, Guergour, Djebel Amour và Nememchas.
Cũng như các sản phẩm thủ công khác, chăng hạn như đồ gốm, thảm nông thôn (do người du mục dệt) được làm ra để phục vụ việc sử dụng hằng ngày. Trong không gian nhỏ hẹp của một túp lều với một diện tích một vài mét vuông, người du mục nomade trải thảm trên mặt đất để chống lạnh và ngăn ngừa những tác hại từ mặt đất bốc lên. Đối với người du mục, lều và thảm không thể tách rời nhau
c) Đồ dồng :
Ở thành thị còn có những nghệ nhân làm đồ đồng với tài nghệ sử dụng những lá đồng để bọc bình hoa, khay, hoặc ấm nước.
d) Trang phục :
Là sự phản ánh của nghệ thuật và truyền thống dân gian, trang phục đặc trưng cho những nền văn hoá khác nhau đã phát triển trên đất nước Angiêri.
Người Angiêri đã biết cách tân trang phục truyền thống như kaftan, karak hay gandoura theo phong cách Tlemcen, Alger, Annaba và Constantine. Trang phục truyền thống Kabylie, Aurès, Nam Angiêri, thuộc vùng Sétif như ở Oranie, được các thế hệ mới ưa chuộng, đó cũng là một nét hấp dẫn ngày càng nhiều khách du lịch nước ngoài dến thăm Angiêri.
Đối với nam giới, loại gilet bdija cũng được ưa chuộng, cũng như loại mũ « chachiya-stamboul » vừa chống lạnh vừa khẳng định tích cách nam nhi. Đặc biệt, burnous là loại áo sang trọng, ấm áp và bền nhất. Trên ngực áo có những đường nét trang trí lưu truyền nhờ các nghệ nhân từ đời này sang đời khác.
e) Đồ da thuộc :
Da là một vật liệu quan trọng đối với nghề thủ công ở thành thị và ở miền Nam Angiêri. Ngày nay giầy belgha (babouches) vẫn được ưa dùng.
Da cũng được dùng để làm một số loại quần áo như tunique bằng da thuộc. Yên ngựa Méhari, túi du lịch Touaregs được trang trí kĩ lưỡng (với các ô vuông, hình thoi, hình tam giác sặc sỡ) cũng như các loại ví đẹp nhiều ngăn bao giờ cũng có một phần làm bằng da. Những sắc màu tươi sángảtên các tarablat mang những đường nét trang trí theo kiểu thảm M’Zab.
Ở miền Nam Angiêri, như ta có thể thấy trên một số gia huy, trước kia da được sử dụng để trang trí các loại khiên.
Da cũng được dùng để làm một số loại quần áo như tunique bằng da thuộc. Yên ngựa Méhari, túi du lịch Touaregs được trang trí kĩ lưỡng (với các ô vuông, hình thoi, hình tam giác sặc sỡ) cũng như các loại ví đẹp nhiều ngăn bao giờ cũng có một phần làm bằng da. Những sắc màu tươi sángảtên các tarablat mang những đường nét trang trí theo kiểu thảm M’Zab.
f) Đồ gốm :
Đồ gốm là một sản phẩm nghệ thuật lâu đời được dùng làm những vật dụng hàng ngày. Khắp mọi vùng ở Angiêri đều làm đồ gốm : M’Zab, Djurdjura, Aurès, Djidelli, Nedromah, vùng Cao nguyên hay Chenoua.
Có hai loại đồ gốm là đồ gia dụng và đồ tế lễ, trang trí. Có thể đặt hàng theo những dạng hình nhất định. Chẳng hạn ikufan, để đựng chà là hoặc ngũ cốc cho mùa đông, là những loại bình hình bầu dục, hình trụ hay hình hộp, các loại vại có phần phình to và có cổ ngắn. Bình couscous và ikufan cùng với các loại bình khác tạo thành một nhóm các loại vật dụng thẳng đứng.
Loại đồ gốm dẹt gồm nhiều loại đĩa lớn có hình dáng khác nhau như đĩa to dùng để cuộn couscous, tadjin để làm bánh tráng, đĩa couscous (methred), các loại đĩa nhỏ, đĩa kép, đĩa bộ ba, đĩa nước sốt,…
Nguyên liệu được sử dụng là đất sét khai thác từ những địa bàn lộ thiên tại các làng mạc hay những khu đóng quân. Đất sét được nhào kĩ trước khi chế tác sản phẩm. Nghề làm đồ gốm, với những vật phẩm nung trang trí rất đẹp và đa dạng, được khách du lịch ưa thích. Các hoạ tiết trang trí có dạng hình học : những hình thoi, hình bán nguyệt, đường gấp khúc, và những điểm khác nhau được bố trĩ khéo léo ở mặt ngoài, đồng thời còn cónhững môtif trang trí khác như hình những bông hoa , các con vật, đồ vật, hình bàn tay, hình trăng lưỡi liềm, caca ngôi sao,…
g) Đồ trang sức
Người ta đã tìm được nhiều loại đồ trang sức chế tác tại khắp mọi miền đất nướrévolution đặc biệt là ở Hoggar, Bắc Constantin, Aurès và Kabylie.
Đồ trang sức Aurès dược làm bằng kim loại (bạc). Đây là những đồ trang sức được chế tác một cách rất tinh tế với những hột cườm bằng thuỷ tinh màu và những dây chuyền bằng bạc. Để chế tác các loại vòng đeo và ghim cài áo người ta không dùng san hô và đồ men.
Đồ trang sức Kabylie mang nhiều màu sắc rực rỡ : san hô đỏ, đinh hương màu hạt dẻ, bạc màu trắng, men màu xanh, màu lơ hay màu đỏ. Khuyên tai, vành đầu, vòng cổ, ghim cài áo với những loại cỡ khác nhau, dây chuyền, vòng đeo tay, thắt lưng, nhẫn, hộp nữ trang là những vật phẩm nổi tiếng.
h) Chạm gỗ :
Đồ gỗ chạm được chế tác tại vùng Bắc Angiêri.
Các loại cửa ra vào và giá bát đĩa mang những hoa văn nhiều màu sắc là những sản phẩm rất được ưa chuộng. Các loại cán dao, bao gươm, các đồ dùng truyền thống (thìa, đĩa, muỗng…) và các loại bàn nhỏ (maida) cũng được trang trí bằng các hoạ tiết. Đặc sắc nhất là loại hòm berber cao có chân, có hình chạm trên ba hoặc bốn mặt và loại hòm truyền thống của cô dâu nhỏ hơn.
Hòm berber có những hoạ tiết chạm gỗ hình học và có thêm những đường gỗ ghép. Các loại hòm truyền thống thường được trang trí bằng hình chạm nổi thấp dạng hoa hồng, sao xếp hình vòm, hình thoi. Các loại hòm này được làm bằng gỗ hồ đào hay gỗ tần bì rất bền, và có thể được nhuộm màu hoặc đánh xi.
Về phương diện xã hội cũng như đối với sinh hoạt trong gia đình, hòm truyền thống là một đồ vật rất có giá trị.
